Zelenski: ABD, Donbas karşılığı NATO üyeliğini ilk kez gündeme getirdi

Zelenski, ABD'nin Donbas karşılığında NATO üyeliğini ilk kez gündeme getirdiğini söyledi; karar referanduma gidecek.

Dublin'de Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde basının karşısına çıkan Zelenski, Kushner ve Witkoff
Reuters

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ABD'li müzakerecilerin, ülkenin doğusundaki Donbas bölgesinden çekilme karşılığında Ukrayna'ya NATO üyeliği fikrini ilk kez gündeme getirdiğini söyledi. BBC'nin haberine göre, Cumhurbaşkanlığı Ofisi, konuya ilişkin açıklamaları cumartesi günü yayımladı.

Zelenski: "Bu mesele ilk kez gündeme getirildi"

"Amerikalılar şu soruyu gündeme getirdi: 'Ukrayna NATO'ya katılırsa, Donbas'tan çekilir mi?' Bu mesele ilk kez gündeme getirildi."

Cuma günü gazetecilere konuşan Zelenski, The Jerusalem Post'un aktardığına göre değerlendirmelerini şöyle sürdürdü: "İnancım odur ki NATO yeniden gündemde. Ancak Putin'in sinyallerini de duydunuz ve bu son derece zor bir görüşme."

Referandum şartı ve güvenlik paketi

BBC'nin haberine göre Zelenski, eline somut bir teklif geçmesi hâlinde süreci Ukrayna halkının önüne taşıyacak. Güvenlik garantileri, Ukrayna ordusuna hiçbir kısıtlama getirilmemesi ve ülkenin yeniden inşası için fon içeren bir paket kendisine ulaşırsa bu soruyu referandum oyuyla halka götürmeyi öngörüyor.

The Jerusalem Post'un haberine göre, böyle bir paketin referandum oylamasına götürülmeden önce ABD ve Ukrayna'nın NATO'daki müttefikleri tarafından onaylanması gerekiyor; Zelenski, henüz somut bir adımın var olmadığını da sözlerine ekledi. Ukraynalı lider, işgal altındaki hiçbir toprağın hukuken Rusya toprağı olarak tanınmayacağını vurguladı ve Putin'e güvenilmeyeceğini söyledi.

Zelenski, NATO'nun kurucu antlaşmasındaki 5. Madde'yi, yani bir üyeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasını öngören kolektif savunma formülünü, Ukrayna'nın herhangi bir uzlaşmada asgari şart olarak gördüğünü belirtti.

ABD'den doğrulama yok, Kushner'den "gizlilik" çağrısı

ABD, Zelenski'nin ifadelerini doğrulamadı; BBC'ye konuşan bir ABD'li yetkili, "birçok fikir tartışılmaya devam ediyor ancak nihai anlaşmanın her iki tarafın da onayıyla sonuçlanması gerekecek" dedi. Zelenski'nin açıklamalarından saatler sonra ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve özel temsilcisi Jared Kushner "gizlilik" çağrısı yaparak, müzakerelerde "maksimalist" teklifler servis edildiği haberlerinin ve "güçlü siyasi retoriğin" bulunduğunu, "korkunç bir savaş"ı sona erdirmeye yönelik "özel görüşmelerin" sürdüğünü ifade etti.

Moskova'nın şartları: Sınırlı ordu, toprak ve tarafsızlık

Rusya, Şubat 2022'de başlattığı tam kapsamlı işgal savaşının ardından Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini kontrol ediyor. Bu bölge, Donbas'ı oluşturan Donetsk ve Luhansk bölgelerinin büyük bölümünü kapsıyor.

Moskova, daha önce barış anlaşmasının şartları olarak Ukrayna ordusunun büyüklüğüne sınırlama getirilmesini, toprak tavizlerini ve Kiev'in garantili tarafsızlığını öne sürmüştü. Kiev, bu şartların gelecekteki bir işgali önleme kapasitesini kısıtlayacağı gerekçesiyle reddetti. Rusya ayrıca, nihai bir barış anlaşması imzalanana kadar ateşkese yanaşmayacağını; anlaşmanın, birliklerinin ele geçiremediği Donbas kesimlerinin yanı sıra 2014'te yasa dışı yollarla ilhak ettiği Kırım'ın da teslim edilmesini içermesi gerektiğini dile getiriyor.

Dublin ve Abu Dabi hattı

The Jerusalem Post'un haberine göre, Zelenski, Kushner ve Steve Witkoff, 12 Kasım 2026'da Dublin'deki Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi kenarında basının karşısına birlikte çıktı.

BBC'nin aktardığına göre, Kushner ve Witkoff, Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir dizi görüşmenin ardından perşembe günü Zelenski ile görüşmek üzere Dublin'e gitmişti. ABD'nin aracılık ettiği müzakerelerde Rusya heyetine Kremlin danışmanı Vladimir Medinski, Ukrayna heyetine ise Rustem Umerov başkanlık etti. Beyaz Saray, Abu Dabi'deki görüşmelerde büyük çaplı bir esir takasına doğru ilerleme kaydedildiğini, ancak tarafların toprak ve savaş sonrası güvenlik garantileri konusundaki anlaşmazlığını koruduğunu bildirdi.

Seçim ve olağanüstü hâl tartışması

Trump, "Ukrayna'nın yeni bir cumhurbaşkanı edinme zamanının geldiğini" söyleyerek yeni seçim çağrısı yapmıştı. Ülke olağanüstü hâl altında bulunduğu sürece seçimler askıda. Zelenski ise daha önce, bir barış anlaşmasının ardından aylar içinde seçim yapmaya ve NATO üyeliği karşılığında cumhurbaşkanlığı koltuğunu bırakmaya hazır olduğunu açıklamıştı.