NASA'nın Voyager 1 Aracı Dünya'dan Bir Işık Günü Uzaklığa Ulaştı

NASA, 1977'de fırlatılan Voyager 1'in Dünya'dan 25,9 milyar kilometre uzaklığa ulaşarak tarih yazdığını doğruladı.

NASA'nın Voyager 1 uzay aracının yıldızlararası uzayda altın rengi bir izle ilerleyişini gösteren temsilî çizim
Fotoğraf: NASA/JPL-Caltech

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanlığın uzaydaki en uzak aracı Voyager 1'in 49 yılı aşkın yolculuğun ardından Dünya'dan "bir ışık günü" uzaklığa ulaştığını doğruladı. NASA'nın resmi açıklamasına göre uzay aracı, 18 Kasım 2026'da Pasifik Standart Saati ile 02:16'da (Doğu Standart Saati ile 05:16) Dünya'dan yaklaşık 16,1 milyar mil (25,9 milyar kilometre) mesafeye erişti.

Kaliforniya'daki Caltech tarafından yönetilen Jet İtki Laboratuvarı (JPL) bünyesindeki Voyager ekibi, ışık hızında ilerleyen radyo sinyalinin Dünya'ya ulaşması için gereken 24 saatin ardından perşembe sabahı araçtan yanıt aldı. Bu gelişme, ABD basınında günün öne çıkan bilim ve uzay gündemi haline geldi.

Taşıyıcı Sinyal ve 14 Kasım Veri Kesintisi Nasıl Aşıldı?

NASA yetkilileri, görev ekibinin 14 Kasım'dan bu yana Voyager 1'den düzenli bilim ve mühendislik verisi alamadığını bildirdi. Buna karşın uzay aracının, normalde bu verileri Dünya'ya ileten ve "taşıyıcı sinyal" olarak adlandırılan temel radyo sinyalini göndermeyi sürdürdüğü kaydedildi.

Mühendisler, tarihi "bir ışık günü" eşiğini taşıyıcı sinyal ve yörünge hesaplamaları üzerinden doğrularken, bilim ve mühendislik verilerini etkileyen teknik sorunu analiz etmeye devam ediyor. Araçla kurulan her iletişimde sinyalin gidişi 24 saat, dönüşü ise 24 saat sürüyor.

"Voyager 1'i her gün dinliyor ve uzay aracına haftalık komutlar gönderiyoruz. Sadece iletişim kurmak eskisine göre biraz daha uzun sürüyor. Işık hızında ilerlese bile sinyallerin araca ulaşması artık 24 saat, bize geri dönmesi de 24 saat alıyor. Gelecekte bir gün Dünya ile artık iletişim kuramadığında Voyager 1, yıldızlara gönderilmiş sessiz elçimiz olacak."

Bu sözleri paylaşan JPL Voyager Proje Yöneticisi Suzanne Dodd'un yanı sıra NASA Genel Merkezi Helyofizik Bölümü Direktörü Joe Westlake de görevin yalnızca mesafeden ibaret olmadığını vurguladı. Westlake, Voyager'ın dış gezegenlere yaptığı "Büyük Tur" ile gezegen bilimine büyük katkı sunduğunu, ardından Güneş'i inceleyen helyofizik görevlerinin merkezine yerleştiğini ifade etti.

Bir Işık Günü Ne Anlama Geliyor?

Bilim insanları, uzaydaki devasa mesafeleri ölçmek için vakumda saniyede yaklaşık 186 bin mil (299 bin kilometre) hızla yol alan ışığı ölçüt kabul ediyor. Bir ışık günü ise ışığın 24 saat içinde katettiği toplam mesafeyi tanımlıyor.

  • Ay: Güneş'ten Dünya'nın yanından geçen bir ışık demeti Ay'a yaklaşık 1,3 saniyede ulaşıyor.
  • Neptün: Aynı ışık demetinin Güneş sisteminin en dış gezegenlerinden Neptün'e varması yaklaşık 4 saat sürüyor.
  • Voyager 1: Işığın Neptün'den sonra Voyager 1'e ulaşması için 20 saat daha yol alması gerekiyor; böylece toplam süre 24 saate çıkıyor.
  • Bir ışık yılı karşılaştırması: Bir ışık yılı mesafesi 5,88 trilyon mil (9,46 trilyon kilometre) olarak hesaplanıyor.

Saatte yaklaşık 38 bin mil (61.155 kilometre) hızla ilerleyen Voyager 1, 2012 yılında Güneş'in oluşturduğu koruyucu parçacık ve manyetik alan baloncuğu olan heliyosferi terk ederek yıldızlararası uzaya çıkan ilk insan yapımı araç olmuştu. Farklı bir rota izleyen ikizi Voyager 2 ise 2018 yılında yıldızlararası uzaya geçti.

50. Yıl Öncesi Güç Tasarrufu ve İkinci Kuşak Mühendisler

Plütonyum bozunmasından elde edilen ısıyı elektriğe dönüştüren 50 yıllık radyoizotop termal jeneratöründen (nükleer batarya) beslenen her iki Voyager aracı da yılda yaklaşık 4 watt güç kaybediyor. Bu yılın başlarında mühendisler, risk taşımasına rağmen Voyager 1 üzerindeki üç cihazı kapatıp yerlerine daha düşük güç tüketen üç alternatif sistemi devreye aldı.

Space.com'un JPL yetkilileriyle yaptığı haberine göre 1977 yılında 470 watt güçle fırlatılan ikiz araçlar, gelecek ağustos ve eylül aylarındaki 50. fırlatılış yıl dönümlerine kadar bilim cihazlarını çalışır durumda tutabilecek enerji dengesine sahip görünüyor. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'ün yanından geçen daha yavaş rotası nedeniyle Voyager 2'nin bir ışık günü mesafesine 2035 yılında ulaşması bekleniyor.

JPL Görev Yöneticisi Kareem Badaruddin, ekibin geçen ay yaşanan yaklaşık 48 saatlik beklenmedik iletişim kesintisini atlattığını ve projede artık çok kuşaklı mühendislerin görev yaptığını anlattı. Badaruddin, genç mühendislerden Nshan Kazaryan'ın Derin Uzay Ağı takip takvimlerini koordine ettiğini, Bhavana Gupta'nın komuta sistemleri dokümantasyonunu üstlendiğini, kıdemli üye Jack Lippincott'un ise şiddetli hava koşullarının yol açtığı anten sorunlarında kritik destek verdiğini söyledi.

"Bir ışık günü mesafesinin bu kadar özel olmasının nedenlerinden biri, bu uzaklıkta bir uzay aracıyla daha önce hiç iletişim kurmamış olmamız ve bir daha da kuramayabilecek olmamızdır."

CBS News Colorado'nun aktardığı bilgilere göre 1977'de yüksek lisans öğrencisiyken görevde yer alan Colorado Boulder Üniversitesi kıdemli araştırma bilimcisi Fran Bagenal da başarının arkasındaki mühendislik mirasına dikkat çekti. Başlangıçta 5 yıllık bir görev olarak tasarlanan Voyager 1'in tam 49 yıl, 2 ay ve 11 gündür çalıştığını belirten Bagenal, aracın üzerindeki bilgisayar gücünün günümüzdeki bir araba anahtarlığından daha az olduğunu ve verilerin halen 6 kanallı manyetik bant üzerinde saklandığını vurguladı.

ABD'deki İkonik Yapılar Altın Rengiyle Aydınlatıldı

Voyager 1'in tarihi eşiği aşması, Amerika Birleşik Devletleri genelinde sembolik etkinliklerle kutlandı. JPL Direktörü Dave Gallagher, bu başarının araçları inşa eden, programlayan ve uzayın derinliklerinde Dünya ile bağlantıda tutan ekiplere adanmış bir nişane olduğunu belirtirken, Caltech Başkanı Ray Jayawardhana ise görevi onlarca yıl yöneten merhum fizikçi Ed Stone'un vizyonunu hatırlattı.

Space.com'un kutlama haberine göre New York'taki Empire State Binası, Seattle'daki Space Needle kulesi ile Chicago'daki Willis Tower ve Skydeck Chicago gökdeleni, uzay araçlarında taşınan "Altın Plak"a gönderme yapılarak altın sarısı ışıklarla aydınlatıldı. Voyager 1 ve Voyager 2'nin taşıdığı altın kaplama bakır plaklar, Dünya'daki yaşamdan sesler, diller ve müzikler barındıran bir mesaj olarak yıldızlararası yolculuğunu sürdürüyor.