ABD'de 'yok oluş' yenilgisi: Cumhuriyetçiler Trump sonrasını arıyor
ABD'de 2026 ara seçimlerinde Kongre'yi kaybeden Cumhuriyetçi Parti, Trump sonrası kimlik arayışına girdi.
BBC'de yayımlanan analize göre, Donald Trump'ı üç kez üst üste başkan adaylığına taşıyan seçmen koalisyonu 2026 ara seçimlerinde çarpıcı bir biçimde dağıldı. Cumhuriyetçi Parti yalnızca Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü Demokratlara kaptırmakla kalmadı; Teksas ve Kansas gibi on yıllardır Demokratların iktidardan uzak kaldığı, Trump'ın oy aldığı yıllarda iki haneli farklar kazandığı kırmızı eyaletlerde valilikleri ve eyalet meclislerini de kaybetti. Tarihi yenilgi, partiyi "Trump'la yola devam mı, yeni bir çizgi mi" tartışmasına itti.
Parti içinden yükselen sesler yenilginin boyutunu gözler önüne seriyor. Florida Valisi Ron DeSantis ara seçimleri Cumhuriyetçiler için "yok oluş seviyesine yakın bir olay" olarak tanımladı. Yardımcı Başkan JD Vance ise sonucun arkasında İran savaşı kaynaklı kamu öfkesinin olduğunu öne sürerek "Ne olduğuna ve neden olduğuna dair çok fazla iç hesaplaşma ve tartışma olacak" uyarısında bulundu.
Tek bir figür mü, geniş fikirler mi?
Cumhuriyetçi stratejist Rina Shah, BBC'ye verdiği demeçte partinin önündeki seçimi şöyle özetledi: Parti ya "tek bir figüre, tek bir adama" merkezlenecek ya da "en derin kırmızı bölgelerin dışında da kazanabilecek muhafazakarlık gibi daha geniş bir fikir setine" dayanacak. Trump karşıtı eski kanat eski köklere dönüş çağrısı yapsa da, Trump'ın on yıllık hâkimiyeti partiyi öylesine dönüştürdü ki saatin geri çevrilmesi kolay görünmüyor. Kongre'deki ılımlı kanat neredeyse tamamen silinmiş durumda; Trump'la yıllarca çatışan eski kuşaktan Senatör John Cornyn ve Susan Collins de bu seçimde koltuklarını kaybetti.
Miller ataması ve "iç savaş" uyarısı
BBC'nin haberine göre Trump, seçimden üç gün sonra Susie Wiles'ın istifasının ardından göç politikasındaki sert çizginin mimarı Stephen Miller'ı Beyaz Saray genel sekreterliğine getirdi; 41 yaşındaki Miller görevi pazartesi günü devralacak. BBC analizine göre bu atama, Trump'ın ikinci döneminin kalan iki yılında mesajından ve politikalarından vazgeçme niyeti olmadığının en net sinyali.
BBC'nin haberine göre Maga hareketinin mimarlarından Steve Bannon, yenilginin ardından partide "iç savaş" öngörüyor. Yenilgiyi ekonomiye ve "dış savaşlara" bağlayan Bannon, Trump'a kitlesel sınır dışı edilmelere daha sıkı sarılma çağrısı yaptı. Buna karşılık Cumhuriyetçi stratejist Whit Ayres, Trump'ı "iyi günde kötü günde" destekleyen çok sayıda Maga seçmeni bulunduğunu ama partideki Maga olmayan kesimin artık çoğunluk olduğunu söyledi.
Seçmen dönüşümü sayılarda
Sayılar da dönüşümün çarpıcılığını ortaya koyuyor. BBC'nin aktardığı, New York Times'ın seçmen verisi analizine dayandırılan bulgulara göre Latin kökenli seçmenlerin Demokrat adaylara desteği 2024-26 arasında 29 puan, 18-29 yaş arasındaki genç seçmenlerde 33 puan arttı. BBC'nin seçim haritaları ise Kansas'ın 1932'den bu yana ilk kez Demokrat senatör çıkardığını, derin kırmızı Güney Karolina'daki sonucun büyük bir şok olduğunu, Teksas, Iowa, Ohio ve Maine'in de maviye döndüğünü gösteriyor. Aynı veriye göre Teksas'ta Latin kökenli seçmenlerin yüzde 68'i Demokrat senato adayını destekledi; ülke genelinde seçmenlerin en çok endişelendiği sorun ekonomi, üçte ikilik kesim ise Trump'ın politikalarının ekonomik koşulları kötüleştirdiğini düşünüyor.
Teksas'ın Austin kentinde Genç Cumhuriyetçiler lideri Benjamin Shrader, partisinin eyalette "mavi tsunami"yle neredeyse silinmesinden bir gün sonra BBC'ye konuştu. Trump için hâlâ "doğal bir güç" nitelemesi yapan Shrader, başkanın seçim sonrası ilk halka açık görünümünü Beyaz Saray balo salonu projesine ayırmasına ilişkin tereddüt etti: "Balo salonlarına ya da adı değiştirilen şeylere değil, önemli olan konulara odaklanırdım."
2028: Vance'in favoriliği eridi
Gözler şimdi 2028 başkanlık yarışına çevrildi. Vance, seçim sonu değerlendirmesinde İran savaşını eleştirmekle kalmayıp "America First" çizgisine dönüş çağrısı yaptı, sağ kanattan yükselen ABD'nin İsrail'e desteğinin yeniden incelenmesi taleplerini yineledi ve göç uygulamalarında bazı değişikliklere kapı araladı. Bu son nokta, ikinci dönemin göç gündemini yöneten Miller ile çatışma potansiyeli taşıyor. Ayres'in değerlendirmesi net: "Bu ara seçime kadar JD Vance 2028'de Cumhuriyetçi adaylığının en güçlü favorisiydi. Bu ara seçimden sonra adaylık yarışı tamamen açık."
2028 için adı geçenler arasında Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Senatör Ted Cruz, Florida Valisi DeSantis, eski BM Büyükelçisi Nikki Haley ve eski New Jersey Valisi Chris Christie bulunuyor. Olası aday adaylarının önümüzdeki birkaç ay içinde başkanlık yarışına girişlerini açıklamaları yönünde baskıyla karşılaşması, kimilerinin de yıl bitmeden kampanya başlatması bekleniyor. Trump'ın desteği ise ön seçimlerin en büyük belirsizlik faktörü olarak görünüyor.
Fotoğraf: BBC / Getty Images