Trump, Putin ve Si Cinping Şencen'de tarihi üçlü zirvede buluşacak
Beyaz Saray: Trump, Putin ve Si Cinping, Şencen'deki APEC zirvesi kenarında nükleer silahların azaltılmasını görüşecek.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Si Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, gelecek hafta Çin'in güneyindeki Şencen kentinde toplanacak APEC zirvesi kenarında tarihi bir üçlü görüşmede bir araya gelecek. Beyaz Saray, dünyanın en büyük nükleer güçlerinin liderlerini aynı masaya getirecek görüşmenin Trump'ın Çin ziyaretinin sonunda yapılacağını duyurdu.
BBC haberine göre, Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales görüşmeyi gazetecilere doğrulayarak şunları söyledi: "Cumhurbaşkanı, diğer konuların yanı sıra dünyadaki nükleer silahların azaltılmasını da ele alacağının altını çizdi. Cumhurbaşkanı Trump'a göre bu silahların yayılması çok tehlikeli."
Wales, "Cumhurbaşkanı Trump, Çin ziyaretini ABD Cumhurbaşkanı, Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı arasındaki bir üçlü görüşmeyle tamamlayacak" ifadesini kullandı.
Nükleer silahlar ana gündem: İran masada, Ukrayna yok
Görüşmenin ana gündemini nükleer silahların azaltılması oluşturuyor. ABD ile Rusya arasındaki nükleer silah kontrol anlaşması Şubat ayında sona ermiş, dünyanın en büyük nükleer cephaneliklerini denetleyen ana düzenekler ortadan kalkmıştı. Trump, Çin'i de kapsayan daha iyi bir anlaşmayla değiştirilebileceğini söylemişti.
BBC tarafından aktarılan bilgilere göre İran'ın da görüşmede gündeme gelmesi bekleniyor; ancak Ukrayna üçlü masaya alınmayacak.
The Jerusalem Post haberine göre, kıdemli bir ABD'li yetkili "Cumhurbaşkanının üçlü görüşmede İran'ı gündeme getirmeyi düşündüğünü düşünüyorum" derken, Ukrayna konusunda "Başka bir müzakere hattımız var; Ruslarla yakın zamanda çok sayıda görüşme yaptık" ve "Çin bu sürecin gerçekten bir parçası değil" ifadelerini kullandı.
"Giriş noktası" olarak görülüyor: Anlaşma beklenmiyor
Kıdemli ABD'li yetkililer, görüşmeden bir anlaşma çıkmasını beklemiyor. AP ve Reuters'a göre konuşan ismi açıklanmayan bir yetkili, toplantıyı bir başlangıç olarak tanımladı.
"Herhangi bir anlaşmaya varılmasını beklemiyoruz. Bunu giriş noktası, liderler düzeyinde kesinlikle ilk görüşme olarak nitelendiriyorum."
The Jerusalem Post tarafından aktarılan bilgilere göre bir başka yetkili, Çin'in nükleer cephaneliğini yeterli şeffaflık olmadan geliştirdiğini öne sürerek "Çin'in artık masaya oturması ve yetişkinler gibi yetişkin konular hakkında yetişkin sohbetleri yapması gerektiğinin zamanı geldi diye düşünüyoruz" dedi.
Trump'ın Asya turu: Manila'dan Şencen'e
Trump'ın 16 Kasım Pazartesi günü başlayacak Asya turu kapsamında ziyaret edeceği duraklar ve gerçekleşecek görüşmeler şöyle sıralanıyor:
- Pazartesi: Gezi sabahın erken saatlerinde başlıyor.
- Salı: Trump, Manila'da ABD, Japonya, Hindistan ve Avustralya'dan oluşan Quad liderleriyle bir araya gelecek ve özel bir ABD-ASEAN zirvesine katılacak, Filipinler Cumhurbaşkanı ile de görüşecek.
- Çarşamba: Trump, iki gün sürecek ve 21 üye ülkeyi kapsayan APEC zirvesi için Şencen'e geç saatlerde varacak.
- Perşembe (19 Kasım): Sabah APEC liderleriyle çok taraflı görüşmenin ardından Si Cinping ile ikili görüşme ve çalışma yemeği yapacak; Çin ziyareti üçlü zirveyle tamamlanacak.
Bu, Trump'ın 2025'te göreve dönüşünden bu yana Si Cinping ile dördüncü görüşmesi olacak. İki lider bu yıl Mayıs'ta Pekin'de, Eylül'de ise Washington'da bir araya gelmişti.
Moskova ve Pekin'den resmi teyit henüz yok
BBC haberine göre Moskova ve Pekin, üçlü görüşme konusunda henüz yorum yapmadı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov bu ay başlarında, zirve kapsamında böyle bir görüşme için "hazırlığı teyit eden sinyaller" bulunduğunu söylemişti. Çin resmi medyası ise Si'nin APEC kenarında "ikili" görüşmelere katılacağını aktardı; ancak üçlü buluşmayı henüz haberleştirmedi.
Washington yönetimi Kremlin'e yumuşama sinyalleri verirken, Çin'in Moskova'nın 2022'de Ukrayna'ya yönelik kapsamlı saldırısından bu yana Rusya'nın en kritik ticaret ortağı haline geldiği belirtiliyor. Analistler, Pekin ve Moskova'nın iş birliğinin önünde ciddi engeller ve yıllar sürebilecek bir süreç olduğunu vurguluyor.