Sachs: Tayvan politikası ABD-Çin ilişkisinde belirleyici
Columbia Üniversitesi Sürdürülebilir Kalkınma Merkezi Direktörü Jeffrey Sachs, Çin'in Shenzhen kentindeki APEC zirvesinin ardından konuştu. ABD'li ekonomist, TASS'a verdiği söyleşide ABD Başkanı Donald Trump'ın Tayvan açıklamalarının arkasındaki mantığı yorumladı. Sachs'a göre Washington ile Pekin arasında kalıcı bir ilişki, güvenlik alanları ilkesinin yeniden esas alınmasına bağlı.
Sachs, ABD açısından bu yaklaşımın Çin'e yönelik çevreleme siyasetini sonlandırmak anlamına geldiğini söyledi. Ünlü ekonomist, 1972'den bu yana tüm ABD yönetimlerinin teyit ettiği Tek Çin ilkesine uyulması gerektiğini belirtti. Ayrıca Tayvan'ın ABD tarafından silahlandırılmasının durdurulmasını şart koştu.
Küresel sınamalar ve ortak çıkar başlıkları
İki büyük gücün ortak tehditlere karşı birlikte çalışması gerektiğini kaydeden Sachs, hiçbir ülkenin tek başına çözemeyeceği sorunlara dikkat çekti. İklim değişikliği ve salgın hazırlığı bu alanların başında yer aldı. Yapay zeka yönetişimi ile küresel ekonomik istikrar da ortak çalışma gerektiren başlıklar arasında sayıldı.
Büyük güçler arasında doğrudan diplomatik temasların artırılması gerektiğini savunan Sachs, iş birliği zemininin küresel ekonomi için belirleyici olduğunu vurguladı.
Washington'daki engeller ve iş dünyasının tutumu
ABD-Çin ilişkilerinin önündeki asıl sınırların Washington'dan kaynaklandığını belirten Sachs, ABD Kongresi ve güvenlik kurumlarına işaret etti. Bu çevrelerde iki partili güçlü bir Çin karşıtı eğilimin sürdüğünü dile getirdi. Ekonomiste göre bu yaklaşım gerçekçilikten ziyade ön yargılara dayanıyor.
Tüm siyasi engellere rağmen iş birliği mantığının güçlü kaldığını aktaran Sachs, Amerikan iş dünyasının tutumunu hatırlattı. ABD şirketlerinin Çin ile iki yönlü ticaretten büyük fayda sağladığını iyi bildiğini kaydetti.
Shenzhen zirvesi ve Birleşmiş Milletler reformu
Aynı değerlendirmeler kapsamında Rusya, Çin ve ABD liderlerinin görüşmesini de ele alan Sachs, üçlü zirveyi tarihi ve olumlu olarak niteledi. Üç liderin ilk kez bir araya geldiğini belirten Sachs, yayımlanan Barışa Doğru Bildirge'nin büyük güçler arasında yeni bir uyum dönemini başlatmasını umduğunu ifade etti.
Eski ABD Başkanı Franklin Roosevelt'in büyük güçlerin daimi istişaresine dayalı barış vizyonunu anımsatan Sachs, Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin rolüne vurgu yaptı. Üç liderin Shenzhen'de Güvenlik Konseyi daimi üyeleri olarak BM reformu sözü verdiğini aktardı. Sachs, bu adımın BM'nin uluslararası barış ve güvenlik görevini yerine getirmesi açısından temel oluşturduğunu söyledi.