Bilim insanları kedi oyuncaklı ipyle 'gizli' kuş kara rayı yakalıyor
Illinois ekibi tehdit altındaki kara rayını tek tüyden okuyor: kuş Teksas'ta kalıcı mı, göçmen mi?
Amerika Birleşik Devletleri'nde federal olarak tehdit altında sayılan doğu kara rayını yakalamak için Illinois'li bilim insanları gece karanlığında bataklıkta bir ip sürüklüyor; ipe asılı plastik şişelerin her birinde ikişer üçer oyuncak kedi zili var. Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign haber bürosunun 20 Kasım'da yayımladığı saha güncesine göre düzenek kamışların arasından geçerken ziller çınlıyor; kuşlardan biri havalanıp kısa bir mesafe öteye konduğunda öğrenciler "Ray! Ray!" diye bağırıyor ve ekip, kuşun konduğu yere ağır ağır indirilen bir el ağıyla iniyor.
Serce boyutunda, uçmayı sevmeyen bir kuş
Doğu kara rayı, ilk bakışta yerde koşuşturan bir fareye benzeyebilen serce boyutunda bir bataklık kuşu. Yetişkinler yaklaşık 10-15 santimetre boyunda ve 34 gram ağırlığında. Körfez ve Atlantik kıyılarındaki sulak alanlarda, küçük iç bölgelerde ise çoğunlukla Colorado ve Kansas'ta yaşıyor. Zamanının büyük bölümünü yerde omurgasız ve tohum avlayarak geçiriyor, yoğun bitki örtüsünü hem avcılardan hem Körfez kıyısının kavurucu yaz güneşinden korunmak için kullanıyor. Yakalanan her kuşa benzersiz numaralı bir metal bileklik takılıyor; ölçümler ve standart fotoğraflar alınıyor.
Tek tüyden göç yolculuğu okunuyor
Araştırmanın kritik noktası, kuştan dikkatle çıkarılan tek bir tüy. Bu tüy, kuşun Teksas kıyısında yıl boyu yaşayan bir yerleşik sakin mi yoksa kışın güneye inen ve muhtemelen Colorado ya da Kansas'a geri dönen bir göçmen mi olduğunu gösterecek. Veriler toplandıktan sonra kuş, loş bir kafa lambasının ışığında yere bırakılıyor; Fournier'in anlattığına göre kara rayı bir an durup çevresine bakıyor ve sonra hızla çimlerin arasına koşarak kayboluyor.
Saha çalışması iki hafta boyunca her gece birkaç saat sürüyor. Proje, Amerika Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) RESTORE Bilim Programı hibesiyle yürütülüyor ve kontrollü yakmanın kıyı bataklıklarına etkilerini inceliyor; doğu kara rayları ile benekli ördeklerin farklı yakma rejimlerine tepkisi izleniyor. Amaç, arazi yöneticilerine bu türler için en uygun yangın uygulamalarını veriyle göstermek.
Kuzey Karolina'da sert gerileme
Türün durumu ürkütücü: ABD Balık ve Yabani Hayat Servisi verilerini aktaran derlemeye göre yetişkinler 4-6 inç uzunluğunda ve ortalama 1,2 ons ağırlığında; yaşam süresi tahmini 5-9 yıl. Güneydoğu kıyısında Teksas ve Florida güçlü durumda, ancak tarihsel olarak türün kalesi olan Kuzey Karolina'da işgal edilen alan sayısı ciddi biçimde azalmış. Tehditler arasında yaşam alanı kaybı, değiştirilen su akışları, iklim değişikliği, petrol sızıntıları ve insan kaynaklı rahatsızlık sayılıyor. Çiftler nemli toprak ya da sığ su üzerine gizli yuvalar kuruyor; kavramalarında ortalama yedi yumurta bulunuyor ve iki ebeveyn de 17-20 gün kuluçkada yatıyor.