Diyarbakır'da 'Sur'un Hafızası' paneli: 'Sur Amed'in kalbidir'

Diyarbakır'da 'Sur'un Hafızası' panelinde Emin Ay Amed'in kalbinden söz etti ve Sur kentini anlattı.

Diyarbakır'da ÇandAmed Kültür Merkezi'nde düzenlenen Sur'un Hafızası panelinden bir kesit
Mezopotamya Ajansı

Diyarbakır'da Sûr Belediyesi ile Kürt Yazarlar Birliği'nin çağrısıyla "Sur'un Hafızası" paneli, ÇandAmed Kültür Merkezi'nde 13 Kasım'da yapıldı. MA haberine göre panele Amed Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Emin Ay, Sûr Belediyesi Eşbaşkanı Gulan Önkol ve yazar Veysi Ülgen'in yanı sıra çok sayıda yazar ile edebiyatçı katıldı.

Ülgen: Yalnızca yapılar değil hafıza da yaralandı

Panelde ilk sözü alan Veysi Ülgen, Amed'in tarihi ve kültürel zenginliğine dikkat çekti. Sur'un tarih boyunca göç, baskı ve zulme maruz kaldığını, buna karşın çok dilli ve çok kültürlü yapısını korumayı sürdürdüğünü anlattı. Ülgen, Kürtçenin yasaklandığı dönemlerde de Sur'da dilin yaşatılmaya devam edildiğini vurguladı.

MA'nın aktardığına göre Ülgen, 2015'te Sur'da yaşanan çatışmalı sürecin büyük bir yıkıma yol açtığını hatırlattı. Bu süreçte yalnızca yapıların değil, kentin tarihinin, dilinin ve kültürel hafızasının da zarar gördüğünü belirten Ülgen, yıkımın ardından yapılan yapıların da Sur'un kültürel kimliğini yansıtmadığını söyledi. Sur'un korunmasının herkesin sorumluluğu olduğu mesajını veren Ülgen, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu yanık şehir bizimdir, hepimizindir. Sûr'la ilgili sorumluluğumuzu almamız gerekiyor."

Emin Ay: "Sûr Amed'in kalbidir"

Panelde konuşan Amed Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Emin Ay, "Sûr Amed'in kalbidir" diyerek kentin tarihi ve kültürel mirasının korunması gerektiğinin altını çizdi. Sur'un farklı halklara ve inançlara ev sahipliği yaptığını ifade eden Ay, kendisine de şu soruyu yönelterek sözlerine başladı:

"Biz Sûr'a layık mıyız, bunu konuşmamız gerekiyor."

Ay, Sur'da yaşanan yıkımın yalnızca evlerin yıkılması anlamına gelmediğini kaydetti. Yüzlerce yıllık kültürün, dilin ve toplumsal hafızanın da zarar gördüğünü belirten Ay, kentin sokaklarının, taş evlerinin ve mimarisinin, geçmişte farklı kültürlerin bir arada yaşadığı, dayanışma ve komünal yaşamın güçlü olduğu bu ortak hayatın önemli parçaları olduğunu söyledi.

Turistik alan değil, yaşayan bir kent

Emin Ay, Sur'un yalnızca turistik bir alan olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Kentin dili, kültürü, tarihi ve yaşayan hafızasıyla bir bütün halinde korunması gerektiğini belirten Ay, bu konuda yerel yönetimlerin sorumluluk alması ve kadın ile gençlik komünlerinin de Sur'un geleceğine ilişkin çalışmalara katılması gerektiğini ifade etti. Ay, panelde öne çıkan mesajları şöyle sıraladı:

  • Sur ve Hevsel Bahçeleri önemli bir doğal ve kültürel mirastır; kentin boşaltılmasıyla insan ile doğa arasındaki ilişki de zayıflamıştır.
  • Sur'un yeniden inşası, tarihi doku ve kültürel kimlik korunarak yapılmalıdır.
  • Sur, Kürtlerin yanı sıra Süryani, Ermeni, Arap ve Türkmen halklarına da ev sahipliği yapar; hiçbir halkın ya da inancın tekelinde değildir.
  • Farklı halkların ve inançların bir arada özgürce yaşaması esas alınmalıdır.